Hastane Öncesi Acil Tıbbi Yardım ve Bakım Akış Şemaları Güncellendi
ATT ve AABT'lerin hastane öncesi acil sağlık hizmetlerinde kullandığı Ek-2 akış şemalarında önemli değişiklikler yapıldı.
⚠️ ÖNEMLİ BİLGİLENDİRME
Bu içerik eğitim ve bilgilendirme amacıyla hazırlanmıştır. Hastane öncesi acil sağlık hizmetlerinde gerçekleştirilecek uygulamalarda yürürlükteki mevzuat, Resmî Gazete'de yayımlanan güncel düzenlemeler, Sağlık Bakanlığı talimatları ve güncel Hastane Öncesi Acil Tıbbi Yardım ve Bakım Akış Şemaları esas alınmalıdır.
25 Ağustos 2026 tarihinde yayımlanan düzenlemeyle, Ambulans ve Acil Bakım Teknikerleri ile Acil Tıp Teknisyenlerini yakından ilgilendiren Hastane Öncesi Acil Tıbbi Yardım ve Bakım Akış Şemaları yeniden düzenlendi.
Güncelleme yalnızca birkaç ilaç veya doz değişikliğinden ibaret değil. Algoritmaların yapısı, klinik değerlendirme süreçleri ve bazı acil durumlara yönelik yaklaşım basamakları da yeniden şekillendirildi.
Yeni Ek-2 Nasıl Yapılandırıldı?
Yeni düzenlemeyle algoritmalar daha standart ve sistematik bir yapı altında toplandı. Yetişkin, doğum ve yenidoğan ile çocuk hastalara yönelik akış şemaları ayrı bölümler halinde düzenlendi.
- Yetişkin algoritmaları sistematik biçimde yeniden düzenlendi.
- Doğum ve yenidoğan algoritmaları ayrı başlık altında toplandı.
- Çocuk algoritmaları standart kodlama sistemiyle düzenlendi.
- Yeni klinik durumlar algoritma kapsamına eklendi.
Yetki ve Sorumluluklar Konusunda Ne Değişti?
Önceki Ek-2 içerisinde ATT ve AABT'lerin görev ve yetkilerini açıklayan maddeler bulunuyordu. Yeni düzenlemede algoritmaların yapısı ve klinik karar sürecine verilen önem ön plana çıkıyor.
Yetki ve sorumluluklara ilişkin açıklamalar Ek-2 içerisinde daha ayrıntılı biçimde yer alıyordu.
Klinik değerlendirme, algoritmik yaklaşım ve güncel uygulama basamakları daha sistematik biçimde düzenlendi.
Teknik Prosedürlerden Klinik Karar Sürecine
Yeni yaklaşımın temel amacı
Yeni Ek-2 yapısı, yalnızca bir işlemin teknik olarak nasıl uygulanacağına odaklanmak yerine; hastanın değerlendirilmesi, uygun klinik kararın verilmesi ve doğru müdahale basamaklarının takip edilmesini merkeze alıyor.
İlaç ve Tedavi Yaklaşımlarındaki Önemli Güncellemeler
1 Asistoli ve NEA Yönetimi
Asistoli ve nabızsız elektriksel aktivite yönetiminde algoritmik yaklaşım güncellendi ve güncel kardiyak arrest uygulamaları doğrultusunda düzenlemeler yapıldı.
2 Hemorajik Şokta Sıvı Yönetimi
Kontrolsüz yüksek hacimli sıvı uygulaması yerine, hastanın perfüzyonunu desteklemeye yönelik daha kontrollü ve hedef odaklı bir resüsitasyon yaklaşımı öne çıkıyor.
3 Nalokson Maksimum Dozu
Opioid zehirlenmesi algoritmasında nalokson kullanımına ilişkin maksimum doz yaklaşımı güncellendi ve 10 mg'a kadar uygulama sınırı belirtildi.
4 Ağrı Yönetiminde Fentanil
Akut koroner sendrom ve yanık hastalarında ağrı yönetiminde, önceki yaklaşımlarda yer alan morfin yerine fentanil öne çıkan seçeneklerden biri haline geldi.
Nöbet ve Konvülziyon Yönetiminde Değişiklikler
Fenobarbital ve tiyopental gibi ilaç seçenekleri algoritmalarda yer alıyordu.
Valproik asit ve levetirasetam yeni algoritmalarda yer alan önemli seçenekler arasında bulunuyor.
Eklampsiye bağlı nöbetlerde magnezyum sülfat öncelikli yaklaşım olarak öne çıkıyor.
İnme Değerlendirmesinde BEFAST Yaklaşımı
İnme şüphesi bulunan hastaların hızlı değerlendirilmesinde BEFAST yaklaşımı kullanılmaktadır.
| Kısaltma | Anlamı | Değerlendirme |
|---|---|---|
| B | Balance | Denge kaybı |
| E | Eyes | Görme değişiklikleri |
| F | Face | Yüz asimetrisi |
| A | Arm | Kol güçsüzlüğü |
| S | Speech | Konuşma bozukluğu |
| T | Time | Hızlı değerlendirme ve zaman yönetimi |
Yenidoğan Resüsitasyonunda Güncellemeler
- Adrenalin doz yaklaşımı güncellendi.
- Endotrakeal tüp yoluyla ilaç uygulaması algoritmadan çıkarıldı.
- Güncel yenidoğan resüsitasyon yaklaşımına uyum sağlandı.
Yeni Eklenen Önemli Algoritmalar
Yeni Ek-2 ile birlikte bazı önemli klinik durumlar bağımsız algoritmalar halinde düzenlemeye dahil edildi.
- Karbonmonoksit zehirlenmesi
- Crush sendromu
- Kafa travmalı hastaya yaklaşım
- START triyaj
- Jump-START triyaj
- Doğum sonrası kanama
- Gebelikte akut hipertansiyon yönetimi
Eski ve Yeni Ek-2 Arasındaki Genel Farklar
| Başlık | Önceki Yapı | Yeni Yapı |
|---|---|---|
| Algoritma Yapısı | Farklı yapı ve başlıklar | Daha standart ve sistematik yapı |
| İnme | Önceki değerlendirme yaklaşımı | BEFAST yaklaşımı |
| Ağrı Yönetimi | Morfinin yer aldığı uygulamalar | Fentanilin öne çıkması |
| Nöbet | Önceki ilaç seçenekleri | Güncellenen ilaç ve tedavi seçenekleri |
| Triyaj | Önceki yapı | START ve Jump-START algoritmaları |
Rehber Paramedik Değerlendirmesi
Yeni Ek-2'deki en önemli değişiklik yalnızca ilaç veya doz güncellemeleri değildir. Hastane öncesi acil bakım algoritmalarının daha standart, sistematik ve klinik karar sürecini merkeze alan bir yapıya dönüştürülmesi asıl dikkat çeken noktadır.
Bu nedenle ATT ve AABT'lerin yeni düzenlemeyi yalnızca değişen ilaçlar üzerinden değil; yeni algoritmalar, değerlendirme araçları ve güncellenen klinik yaklaşımların tamamı üzerinden incelemesi büyük önem taşımaktadır.
🚑 Sahada Uygulama Öncesinde Unutulmamalıdır
Her hastanın klinik durumu farklıdır. Hastane öncesi uygulamalarda hastanın mevcut durumu, klinik değerlendirme, personelin yetki sınırları, tıbbi danışmanlık ve yürürlükteki güncel mevzuat birlikte değerlendirilmelidir.
25 Ağustos 2026 tarihli Resmî Gazete'de yayımlanan düzenleme ve ilgili Ek-2 Hastane Öncesi Acil Tıbbi Yardım ve Bakım Akış Şemaları.
.png)